Hesaplama
Dava harcı hesaplama aracı ne işe yarar?
Bir dava açarken ödenmesi gereken harçlar, davanın türüne ve değerine göre değişir. Bu araç, girdiğiniz dava değerine göre yaklaşık başvurma harcı, peşin harç ve karar ve ilam harcı toplamını gösterir; böylece dava açmadan önce yaklaşık bir masraf öngörüsü edinmenizi sağlar. Harç tutarının önceden bilinmesi, dava açma kararını ve bütçe planlamasını daha sağlıklı yapmanıza yardımcı olur.
Yasal dayanak
Harçlar, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve ekli tarifelerle düzenlenir. Nispi harçlarda dava değeri üzerinden belirli bir oran uygulanırken, maktu harçlar dava değerinden bağımsız sabit bir tutardır. Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca güncellenen tarife, hesaplamanın temelini oluşturur. Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife, yargı harçlarının oranlarını ve türlerini ayrıntılı biçimde listeler.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç, girdiğiniz dava değeri üzerinden güncel nispi harç oranını uygular ve başvurma harcı ile peşin harcı toplar. Dava sonunda ayrıca tahsil edilecek karar ve ilam harcının geri kalan kısmı için de yaklaşık bir tutar gösterir. Maktu harca tabi davalarda ise dava değerinden bağımsız olarak sabit tutar esas alınır.
Örnek hesaplama
Dava değeri 300.000 TL olan alacak davasında, güncel binde oranlar üzerinden başvurma ve peşin harç toplamı yaklaşık birkaç bin TL seviyesinde olabilir; kalan harç dava sonunda, davayı kazanan tarafa göre tahsil edilir. Dava değeri 1.000.000 TL'ye çıktığında ise aynı oranlar üzerinden hesaplanan harç tutarı da orantılı biçimde artar.
Harç türleri
- Başvurma harcı: Dava açılırken alınan maktu bir harçtır.
- Peşin harç: Nispi harcın dörtte biri, dava açılırken peşin olarak ödenir.
- Karar ve ilam harcı: Davanın sonunda, verilen karara göre tamamlanır; davayı kaybeden taraf bu harçtan sorumlu tutulabilir.
Harçların iadesi mümkün müdür?
Davanın kabul veya reddiyle sonuçlanmasına göre harçların akıbeti de değişir. Davacı davayı kazanırsa, ödediği harçların önemli bir kısmını davalıdan tahsil edebilir. Dava feragat, kabul ya da sulh ile sonuçlanırsa, kalan harç miktarı azalabilir; bazı hallerde peşin ödenen harcın bir kısmının iadesi de söz konusu olabilir. Bu hesaplar davanın sonucuna göre ayrıca yapılır ve bu araç tarafından gösterilmez.
Sonucu etkileyen ama araca dahil olmayan unsurlar
- Dava türü: Bazı davalarda maktu harç uygulanır, nispi oran geçerli olmaz; boşanma ve bazı tespit davaları buna örnektir.
- Adli yardım: Ekonomik durumu yetersiz olan taraf, kanunda aranan şartları taşıması halinde harçtan geçici olarak muaf tutulabilir.
- Vekalet ücreti ve diğer giderler: Bilirkişi, tebligat gibi giderler harca dahil değildir, ayrıca hesaplanır ve dava gideri olarak taraflara yansıtılabilir.
- Harç tarifesindeki güncellemeler: Oranlar yıl içinde değişebilir, aracın gösterdiği tutar güncel tarihe göre hesaplanır.
Harç ödenmezse ne olur?
Harç, dava dilekçesiyle birlikte ödenmesi gereken bir giderdir; eksik veya hiç ödenmeden açılan davalarda mahkeme, harcın tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde eksiklik giderilmezse dava açılmamış sayılır ve dosya işlemden kaldırılır. Bu nedenle dava açmadan önce yaklaşık harç tutarının bilinmesi, hem bütçe planlaması hem de usul hatasına düşmemek açısından önemlidir. Islah yoluyla dava değerinin artırılması halinde de, artırılan kısım üzerinden ayrıca harç tamamlanması gerekir; bu da dava sürecinde ek bir mali yükümlülük olarak ortaya çıkabilir ve zamanında yerine getirilmezse ıslah talebinin sonuç doğurmamasına yol açabilir; bu nedenle ıslah dilekçesiyle birlikte harç hesabının da yeniden gözden geçirilmesi önerilir.
Harç ve yargılama giderleri hakkında dosyanıza özgü bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.