Hesaplama
Tazminat hesaplama aracı ne işe yarar?
Bir kaza veya haksız fiil sonucu bedensel zarara uğrayan kişinin talep edebileceği maddi tazminat; gelir kaybı, maluliyet oranı ve kusur durumu gibi birçok değişkene bağlıdır. Bu araç, girdiğiniz bilgilere göre yalnızca kaba bir gösterge sunar; gerçek aktüerya hesabının yerini tutmaz. Trafik kazaları, iş kazaları ve benzeri olaylarda zarar gören kişilerin ilk sorduğu soru genellikle talep edebilecekleri tutarın büyüklüğüdür.
Yasal dayanak
Haksız fiil sonucu doğan tazminat, Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Bedensel zararlarda kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve tedavi giderleri gibi kalemler ayrı ayrı hesaplanır; trafik kazalarında ayrıca Karayolları Trafik Kanunu hükümleri de devreye girer. İş kazalarında ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu'nun karşıladığı kısımlar da hesaba katılmalıdır.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç, girdiğiniz yıllık net geliri maluliyet oranıyla çarparak yıllık gelir kaybını bulur, bunu tahmini kalan çalışma yılıyla çarpar ve karşı tarafın kusur oranına göre orantılar. Sonuç, aktüerya hesabının basitleştirilmiş bir yaklaşımıdır ve iskonto gibi teknik düzeltmeleri içermez.
Örnek hesaplama
Yıllık net geliri 400.000 TL olan, yüzde yirmi maluliyeti bulunan ve karşı tarafın tamamen kusurlu olduğu bir olayda, on yıllık kalan çalışma süresi varsayımıyla araç, kabaca birkaç yüz bin TL aralığında bir gösterge sunar; kesin tutar aktüerya raporuyla belirlenir. Karşı tarafın kusur oranı yüzde elliye düşseydi, gösterilen tutar da buna bağlı olarak yarı yarıya azalırdı.
Gerçek hesapta dikkate alınan ek unsurlar
Mahkemeler genellikle bağımsız bilirkişiden aktüerya hesabı raporu alır. Bu raporda iskonto oranı, yaşam tablosu, enflasyon varsayımı ve kişinin mesleki geleceği gibi teknik unsurlar da dikkate alınır. Ayrıca bakıcı gideri, tedavi masrafları ve manevi tazminat gibi kalemler maddi tazminattan ayrı olarak hesaplanır ve dosyaya ayrıca eklenir.
Destekten yoksun kalma tazminatı
Bir kaza sonucu ölüm meydana gelmişse, ölen kişinin desteğinden yoksun kalan yakınları (eş, çocuklar, bazı hallerde ana-baba) destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Bu hesaplama, ölen kişinin muhtemel kazancı, destek olduğu kişi sayısı ve bu kişilerin muhtemel destek süresi gibi faktörlere dayanır ve bu araç tarafından kapsanmaz; ayrı bir aktüerya hesabı gerektirir.
Sonucu etkileyen ama araca dahil olmayan unsurlar
- Maluliyet oranının tespiti: Oran, resmi sağlık kurulu raporuyla belirlenir; araç yalnızca girilen oranı esas alır.
- Kusur oranının tespiti: Kusur, bilirkişi incelemesiyle netleşir; araç yalnızca girilen oranı kullanır ve gerçek kusur dağılımını belirleyemez.
- Manevi tazminat: Ayrı bir değerlendirme konusu olup bu araca dahil değildir.
- Sigorta tazminatı mahsubu: Trafik sigortasından veya SGK'dan alınan tazminatlar, mahkeme tazminatından mahsup edilebilir.
Dava açmadan önce izlenebilecek yol
Trafik kazaları ve bazı iş kazalarında, dava açmadan önce sigorta şirketine veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmak zorunlu bir ön koşul olabilir; bu başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması halinde mahkeme davayı usulden reddedebilir. Zarar gören kişi, önce karşı tarafın sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunur; talep reddedilir veya makul sürede yanıt verilmezse dava veya tahkim yoluna başvurulabilir. İş kazalarında ise önce Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanan kısımlar tespit edilir, kalan zarar işverenden talep edilir; bu nedenle dosyanın SGK ile ilişkili kısmının da ayrıca değerlendirilmesi gerekir; iki başvuru arasındaki koordinasyonun doğru kurulması, mükerrer talep veya hak kaybı riskini azaltır.
Tazminat talebinizin kapsamlı değerlendirilmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.