Hesaplama
UBGT hesaplama aracı ne işe yarar?
Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) günlerinde çalışan işçiye, çalışmasa dahi hak ettiği günlük ücrete ek olarak, fiilen çalıştığı günler için ayrıca bir günlük ücret daha ödenir. Bu araç, brüt aylık ücretiniz ve tatilde çalıştığınız gün sayısına göre yaklaşık alacağınızı gösterir. Perakende, sağlık ve güvenlik gibi tatil günlerinde de faaliyetin sürdüğü sektörlerde bu alacak türü sık karşılaşılan bir uyuşmazlık konusudur.
Yasal dayanak
Konu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesi ile 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'da düzenlenir. Resmi ve dini bayramlar, 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos ve 29 Ekim gibi günler bu kapsamdadır. İşçi bu günlerde çalışmasa da ücretini alır; çalışırsa ayrıca bir günlük ücret daha hak eder. Dini bayramlarda ise Ramazan ve Kurban Bayramı'nın resmi tatil olarak kabul edilen günleri aynı kapsamda değerlendirilir.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç, aylık brüt ücretinizi otuza bölerek günlük ücretinizi bulur. Tatil günü çalışıldıysa bu günlük ücretin iki katını, çalışılmadıysa bir katını, girdiğiniz gün sayısıyla çarparak toplam tutarı gösterir. Birden fazla tatil gününde çalışılmışsa, her gün için ayrı ayrı hesaplanan tutarlar toplanarak nihai sonuca ulaşılır.
Örnek hesaplama
Brüt aylık ücreti 27.000 TL olan bir çalışanın günlük ücreti 900 TL'dir. Bu kişi üç UBGT gününde fiilen çalıştıysa, her gün için iki günlük ücret (1.800 TL) hak eder ve toplam alacağı yaklaşık 5.400 TL olur. Bu kişi tatil günlerinde hiç çalışmamış olsaydı dahi, normal aylık ücretinin içinde bu günlerin karşılığı zaten yer alırdı; fark, fiilen çalışılan günler için doğan ek günlük ücrettir.
Hangi günler UBGT kapsamındadır?
Dini bayramların arefe günleri saat 13.00'ten itibaren, resmi bayram ve yılbaşı gibi günler ise tam gün olarak tatil sayılır. Hafta sonuna denk gelen tatil günleri de ayrıca değerlendirmeye alınır; işyerindeki fiili uygulama ve puantaj kayıtları belirleyicidir. 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ile Cumhuriyet Bayramı arefesi de bu kapsamda sayılan günler arasındadır.
Çalışılmayan tatil günlerinde ücret kesintisi yapılabilir mi?
UBGT günlerinde çalışılmasa da işçinin ücretinden kesinti yapılamaz; bu günler ücretli izin niteliğindedir ve aylık maaşa zaten dahildir. İşveren, işçiyi bu günlerde çalışmaya zorlayamaz; çalışma ancak işçinin onayı ile mümkündür. Onay alınmadan yaptırılan çalışma da yine UBGT ücretine hak kazandırır; onay şartının yerine getirilmemiş olması işçinin alacağını ortadan kaldırmaz.
Sonucu etkileyen ama araca dahil olmayan unsurlar
- Çalışıldığının ispatı: Tatil günü fiilen çalışıldığı puantaj, imza veya tanıkla kanıtlanmalıdır; aksi halde talep reddedilebilir.
- Parça başı veya prim ücret: Ücret yapısı sabit değilse hesap yöntemi farklılaşabilir ve ortalama ücret esas alınabilir.
- Toplu iş sözleşmesi hükümleri: Bazı işyerlerinde daha yüksek bir UBGT ücreti kararlaştırılmış olabilir.
- Zamanaşımı: Bu alacaklar da beş yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir.
UBGT alacakları, uygulamada genellikle fazla mesai ve hafta tatili alacaklarıyla birlikte aynı dava dilekçesinde talep edilir; bu üç alacak kalemi birbirine benzer ispat araçlarına dayandığından, dosya hazırlığı sırasında bir bütün olarak ele alınması tutarlı bir strateji oluşturur.
Alacağınızın hesaplanması ve ispatı konusunda iş hukuku alanında destek alabilirsiniz. Bu tür alacaklar genellikle kıdem ve ihbar tazminatı talepleriyle birlikte, aynı dava dosyası içinde talep edilir; bu da yargılama sürecini ve masrafları daha verimli yönetmenizi sağlar.